Petrolün ana vatanı: Titusville

BBC Muhabiri Cem Sey / Titusville, Pennsylvania'dan bildiriyor:

Ormanın ortasında bir levha, o noktadan Birinci Cadde'nin geçtiğine işaret ediyor.

Yani Pithole kentinin ana caddelerinden birinin.

Bugün düzenli aralıklarla otların biçilmesi sayesinde anahatları hala seçilebilen Birinci Cadde üzerinde bir başka tabela, Murphy Tiyatrosu'nun yerini gösteriyor.

Bu tabelanın arkasındaki, bir kısmı ağaçlarla, gerisi otlarla kaplı çukura bakıyorum.

Bu temel çukurunun üzerinde yükselen binayı bundan yaklaşık 150 yıl önce haftanın yedi günü tıklım tıklım dolduran insanlar, sergilenen oyunları izliyormuş.

En sevilen eserler arasında da, Shakespeare'in "Macbeth"i varmış.

Bugün bütün bunlar Amerikan arkeologlarının ilgi alanında kalıyor.

Kara altına hücum

Pithole, sanayi devrimine damgasını vuran petrol sanayiinin en iyi simgesi.

İlk petrol, bundan tam 150 yıl önce, 27 Ağustos 1859'da Pithole'dan bikaç kilometre uzaktaki Titusville kasabasında bulunmuş.

Tamamen şans eseri.

Çünkü Titusville'deki kazının aylarca başarısız olmasından ve harcanan paranın giderek büyümesinden rahatsız olan sermaye sahipleri, kazıyı yürüten Edwin Drake'e çalışmaları derhal durdurma talimatı göndermiş.

Ama o tarihte postanın yavaş işlemesi nedeniyle, bu karar ancak petrol bulunduktan sonra adresine ulaşmış.

O yıllarda "kara altın" olarak adlandırılan petrolün bulunması, kısa yoldan zengin olma hayali kuran binlerce maceraperesti Amerika Birleşik Devletleri'nin Pennsylvania eyaletinin ormanlarla kaplı kuzeybatı bölgesine çekmiş.

İki yıl sonra, bu kez Pithole'da büyük umut vaadeden bir başka kuyudan da petrol çıkınca kıyamet kopmuş.

15 bin kişinin akını

O güne kadar sadece bir çiftlik olan Pithole, birkaç ay içinde 15 bin kişilik küçük bir kente dönüşmüş.

Pithole'daki müzede bulunan maket ve fotoğraflar, yanyana dizilmiş ahşap evleri, bunların arasına serpiştirilmiş petrol kuyularını ve kısmen tahta kaplı, kısmen de sadece çamurdan oluşan sokakları gösteriyor.

Titusville'deki Drake Kuyusu Müzesi Müdürü Barbara Zolli, ailelerini geride bırakıp buraya yerleşen insanları barındırmak için yeni kentte 57 otel kurulduğunu anlatıyor.

Bu otellerin bir kısmı, o dönemin koşulları için lüks otel kabul ediliyor.

Ama çoğu, sadece samandan yataklar bulunan bölmelerden ibaretmiş.

Yeni zenginlik kaynağı petrolü, önce insanlar tahta variller içinde sırtlarına ya da at arabalarına yükleyerek taşımış.

Daha sonra kente demiryolu hattı getirilmiş.

Fakat bu gelişmeden kendine de pay çıkarmak isteyen akıllı bir mühendisin keşfiyle bunlar kısa sürede bitmiş.

Tahta boruların içiçe geçmesiyle inşa edilen dünyanın ilk petrol boru hattı ortaya çıkmış.

Bütün bunlar 1866 yılında, Pithole'da petrol bulunmasından yaklaşık 15 ay sonra birdenbire bitmiş.

Petrol tükenmiş.

Kuyulardan sadece su gelmeye başlamış.

Başladığı gibi, aniden
Kent de, kurulduğu süratle terk edilmiş ve bir hayalet kente dönüşmüş.

Zamanla evler sökülüp odun olarak ısıtmada kullanılmış.

Ve yıllar içinde orman, insanların zengin olma hayalinin ürünü olan bu bölgeyi yeniden zaptetmiş.

Petrol günlerinde 2 milyon dolara satılan arazileri, devlet yaklaşık 4.5 dolara geri almış.

Bugün patrol sanayiinin 150. yıldönümünün kutlandığı bölgede sadece bir müze ve birkaç tabela var.

Ama Pithole ruhunun dünyaya büyük bir hızla yayılmasıyla, bugünkü yaşam seviyemizin ortaya çıktığı kesin.

Fakat petrol ve enerji uzmanları, dünya petrol sanayiinin kaderinin de Pithole'dan çok farklı olmayacağı uyarısında bulunuyor.

Uzmanlara göre, aşırı tüketimin yanısıra Çin ve Hindistan gibi ülkelerin de petrol tüketiminin daha önce görülmemiş bir hızla artması sonucu, petrol rezervleri çok da uzak olmayan bir gelecekte tamamen tükenecek.

Doğal gaza da çok uzun ömür biçilmiyor.

Bu nedenle Amerikan enerji sektörü, yine Titusville'den çok uzak olmayan bir yerde, komşu Ohio eyaletindeki Toledo kentinde "geleceğin enerjisi" olarak adlandırdıkları güneş ve rüzgar enerjisine yöneliyor.

Petrolün anavatanı olarak isim yapan Titusville kenti sakinleri de, kendi gidip adı kalan petrolden bundan sonra da para kazanabilmek için petrol turizmini geliştirmeye çalışıyor.

BBC